8.17.4 Sinirlilik
Sinirlilik eğer evliliğinizden ya da çocuk sahibi olduktan sonra ortaya çıkmışsa eğer net olarak ifade edemediğiniz bir çatışma mı yaşıyorsunuz bu konularla ilgili yoksa kendinize ve dinlenmeye yeterince zaman ayıramıyor olabilir misiniz? Bazen bir kaç seansın da büyük faydası olabilir ama önceden söylemek zor. Eğer bir depresyon söz konusu ise ilaç kullanmanız gerekebilir ve bir kaç ay arayla yapılacak izlem görüşmeleri yeterli olacaktır. Öfkenizi kontrol etmeyle ilgili olarak önerebileceklerim ise şunlar:
Sağlığınızla ilgili genel bazı önlemler almak yardımcı olacaktır. Fiziksel olarak hastaysanız yardım alın. Fiziksel olarak sağlıklı ve rahat olmak öfkenin kontrolünü kolaylaştıracaktır. Sağlıklı ve dengeli beslenin. Alkolden uzak durun, rahatlamak için diğer uyuşturucuları (eğer gerekli görülmüşse doktor kontrolü ile verilen sakinleştiriciler hariç). Yeterli uyuyun. Haftada üç ya da dört gün egzersiz yapın. Kendinizi yeterli, güvenli ve kontrollü hissettirecek hobiler edinin. Gevşeme egzersizlerini öğrenin ve uygulayın. Diğer insanlara her zaman saygılı davranın.
Yine de öfkelenirseniz dünyadaki pek çok şeyin kontrolünüzde olmadığını düşünün. Öfkelenen sizsiniz,hiç kimse sizi öfkelendiremez. Hayat adil değildir, bunu değiştirmek için enerji harcamayın. Hiç kimse öfkeli biriyle birlikte olmak istemez. Hiç kimse öfkeli birine yardım etmek istemez. Gerçekten sorunun çözülmesini mi istiyorsunuz yoksa şikayet etmek, bağırıp çağırmak mı? Öfkenizin gerçek nedeni sizin zannettiğiniz şey olmayabilir.
Yine de öfkeniz devam ediyorsa beklemek, dikkatinizi başka bir şeye vermek, fiziksel olarak meşgul olacak bir şeyler bulmak da uygulandığında etkili yöntemlerdir. Olmadı ve “muhakkak bir şeyler yapmanız gerekiyorsa” öfkenizi dışa vururken sırasıyla sizi neyin sinirlendirdiğini, ne hissettiğinizi, karşınızdakinden ne istediğinizi ve son olarak bunu neden istediğinizi belirtin. Şunlara dikkat etmelisiniz: İlk basamak olarak sizi sinirlendiren şeyi tam ve net olarak belirtin: ne oldu, ne zaman oldu ve nerede oldu da sinirlendiniz; bunu yaparken belirsiz ifadeler kullanmayınız; genelleme yapmayınız (sen zaten her zaman böyle böyle yapıyorsun demeyin); karşınızdaki insanın niyetinin ne olduğu ya da olabileceğine dair yorumlarda çıkarımlarda bulunmayın. Ne hissettiğinizi ikinci basamakta belirtin: ne hissettiğini ifade ederken sakin konuşun; durum hakkında ne hissettiğinizi söyleyin kişi hakkında değil (“sen beni kızdırdın” yerine “bardağımın izinsiz alınması beni kızdırdı” şeklinde örneğin); duygularınızı inkar etmeyin; karşınızdaki insanı ezmeye çalışmayın; karşınızdaki insanın bütün karakterine saldırmayın; duygularınızın kontrolünü bırakmayın. Üçüncü basamakta karşınızdaki insandan ne yapmasını istediğinizi ifade edin. Bunu yaparken her adımda küçük bir değişiklik talep edin. Hangi davranışlarını bırakmasını istediğinizi belirtirken hangi davranışlarının devam ettirmesini istediğinizi de ifade edin. Karşınızdaki kişinin gerçekten yapabileceği bir şey isteyin. Yalnızca değişmesini istemek yerine neyi değiştirmesini istediğiniz konusunda net olun. Karşınızdaki insanın ihtiyaçlarını tamamen göz ardı etmeyin. Değişmesini gereken kişinin yalnızca karşınızdaki kişi olduğunu düşünmeyin, sizin de değiştirmeniz gereken davranışlarınız olabilir (genellikle de vardır). Son basamakta karşınızdakinin davranışlarındaki değişikliğin size nasıl yardımcı olacağını açıklayın (örneğin “evdeki dağınıklığın toparlanması konusunda biraz yardımcı olman benim daha az yorulmama böylece çocuğumuzla daha istekli bir şekilde ilgilenmemi sağlayacak” gibi). Davranışlarda değişiklik yapılmadığı takdirde bunun nasıl olumsuz sonuçları olabileceği söyleyin, bunu yaparken tehdit edici bir ifade kullanmayın. İstediğiniz değişiklikleri ifade etmekten utanmayın, korkmayın.
Dr. Mehmet Akif Ersoy
Yukarı